မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အတုယူစရာ ဒေလီမြို့ပတ်ရထား (မက်ထရို) စနစ်

အခြေခံအဆောက်အအုံလို့ ဆိုလိုက်ရင် လူတွေမှာ အကြံဉာဏ်ကောင်းတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ မြို့ပတ်ရထားတွေ၊ ဖယ်ရီသင်္ဘောတွေ စသဖြင့်ပေါ့။ ဒါပေမယ့်လည်း တကယ် အကောင်အထည်မဖော်ဖြစ်တာတွေလည်း များပါတယ်။ အခုပြောမယ့် အိန္ဒိယနိုင်ငံက ဒေလီမြို့ပတ်ရထားကတော့ အံ့သြဖွယ်ရာ အောင်အောင်မြင်မြင် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့တဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်း တခု ဖြစ်ပါတယ်။

ဂျပန်နိုင်ငံက တိုကျိုမြို့ပြီးရင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ ဒေလီမြို့ဟာ ကမ္ဘာ့ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ခန့်မှန်းချက်တွေအရဆိုရင် ၂၀၁၀ နှစ်လည်ပိုင်းမှာ မြို့ရဲ့ လူဦးရေဟာ ၂၂ သန်းဖြစ်ပါတယ်။ (ဒါဟာ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး လူဦးရေရဲ့ တစ်ဝက်နီးပါး ရှိပါတယ်။) မြို့ရဲ့ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုဟာ နာမည်ဆိုးနဲ့ ကျော်ကြားပါတယ်။ ဘတ်စ်ကားတွေဟာ မောင်းတာကလည်း နှေး၊ အတွင်းထဲမှာလည်း ပူလောင်ပြီး ကြပ်ပိတ်သိပ်နေတာပါ။ ရထားဆိုတာကလည်း နယ်ဝေးတွေကို ပြေးဆွဲတဲ့ ရထားတွေပဲ ရှိပါတယ်။

နောက်တော့ ဒေလီဟာ မြို့ပတ်ရထား (မက်ထရို) စနစ် တစ်ခုကို စတင် အကောင်အထည်ဖော်ပါတော့တယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနေအထားနဲ့ ပြောရမယ်ဆိုရင် အဲ့စနစ်ဟာ ခေတ်သစ်ကမ္ဘာရဲ့ အံ့ဖွယ်တစ်ခုဆိုလည်း မမှားပါဘူး။

စီမံကိန်းကို ၁၉၉၅မှာ စတင်ရေးဆွဲခဲ့တယ်။ ၁၉၉၈ မှာ ဆောက်လုပ်ရေးတွေ စတင်ခဲ့တယ်။ ပထမဆုံးရထားကို ၂၀၀၂ မှာ ပြေးဆွဲနိုင်ခဲ့တယ်။ အခုဆို ရထားလိုင်းစုစုပေါင်း ၆ လိုင်း ပြေးဆွဲနေပြီး ရထားဘူတာ ၁၄၃ ခုကို ချိတ်ဆက်ထားပါတယ်။ တစ်နေ့ကို ခရီးသည် ၂ သန်း လိုက်ပါ စီးနင်းနေပါတယ်။ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း အဆင့် (၄) ပြီးသွားရင်တော့ လန်ဒန်မြေအောက်ရထားကွန်ယက်ထက် ပိုကြီးသွားမှာ ဖြစ်ပြီး တစ်နေ့ကို လူ ၆ သန်း လိုက်ပါ စီးနင်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုကို ထိထိရောက်ရောက်လျှော့ချနိုင်မယ့် အစီအမံတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

အိန္ဒိယမှာ အစိုးရစီမံကိန်းတွေက အကောင်အထည်ပေါ်မလာတာ များပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒေလီမက်ထရိုကတော့ အလုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ရထားတွေဟာ (သတ်မှတ်ချိန်ရဲ့ ၁ မိနစ်အတွင်း) အချိန်မှန်ဆိုက်ရောက်တဲ့ နှုန်းဟာ ၉၉.၉၇ ရာနှုန်းရှိပါတယ်။ တနည်းဆိုရရင် အချိန်အရမ်းမှန်တဲ့ ရထားတွေပါ။ ရထားတွေဟာ သန့်ပြန့်နေပြီး အေးအေးလူလူနဲ့ လုံလုံခြုံခြံု လိုက်ပါစီးနင်း နိုင်တဲ့ အနေအထားပါ။ မနက်ခင်း အလုပ်သွား၊ ညနေခင်း အလုပ်ပြန် လူထူထပ်ချိန်တွေမှာ ရထားတွေကို ၂မိနစ်ခွဲ ၁ စီးနှုန်းနဲ့ လွှတ်ပေးပါတယ်။ အဲ့ဒီထက်ပိုပြီး အားကျစရာကောင်းတာက ရထားလုပ်ငန်းကနေ အမြတ်ရရှိနေတာပါပဲ။ အစိုးရစီမံကိန်းပေမယ့် အရှံူးခံလုပ်နေရတဲ့ အနေအထား မဟုတ်ပါဘူး။ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း တဆင့်ချင်းစီဟာ သတ်မှတ်ချိန်အတွင်း သတ်မှတ်အသုံးစရိတ်နဲ့ အောင်အောင်မြင်မြင် ပြီးစီးခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ခေတ်သစ်အိန္ဒိယသမိုင်းမှာတော့ အံ့ဖွယ်ရာတစ်ခုပါပဲ။

ဒီမက်ထရိုစီမံကိန်း ဘာလို့ နာမည်ကြီးလဲ၊ အောင်မြင်သွားလဲ တစ်ချက် လေ့လာကြည့်ကြပါစို့။

တကယ်တမ်းတော့ ဒီလိုစီမံကိန်းကြီးတွေဟာ တစ်ဦးကောင်း၊တစ်ယောက်ကောင်းနဲ့ လုံလောက်တဲ့သဘောမရှိပါဘူး။ ဒါပေမယ့်လည်း တကယ့်တကယ်တမ်းမှာတော့ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ထူးချွန်ထက်မြက်မှုတွေကြောင့်သာ ဒီစီမံကိန်းအောင်မြင်တာဖြစ်ပါတယ်။
သူ့နာမည်ကတော့ အီလတ်တူဗလာပိလ် ရှရီဒါရန် ပါပဲ။

အိန္ဒိယမှာ အစိုးရစီမံကိန်းတွေဟာ နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်မှုတွေ၊ စွက်ဖက်မှုတွေ၊ အဂတိလိုက်စားမှုတွေ၊ နှောင့်နှေးမှုတွေ၊ အသုံးစရိတ်ကျော်လွန်မှုတွေနဲ့ အလုပ်မတွင်ကျယ်မှုတွေ ပြည့်နှက်နေတာမျိုးပါ။ ဒါပေမယ့် ဒေလီမက်ထရိုကတော့ ဒီပုတ်ထဲက ဒီပဲ ဆိုတဲ့ ဆိုရိုးကနေ ခွဲထွက်ပြီး ယနေ့အချိန်ထိ နာမည်ကောင်းနဲ့ အောင်မြင်နေပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီစီမံကိန်းကို ဦးစီးဖို့ အင်မတန် ထက်မြက်ပြီး အဂတိကင်းတဲ့ ရှရီဒါရန်ကို ဒါရိုက်တာအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး ကြီးကြပ်ခွင့်ပြုခဲ့လို့ပါပဲ။ သူ့ကို စီမံကိန်း အပ်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာပိုင်တွေကို သူတောင်းဆိုတာ တစ်ချက်ကတော့ စီမံကိန်းတစ်ခုလုံး သူ့စိတ်တိုင်းကျ စီမံဖို့နဲ့ ဘယ်ကဏ္ဍကိုမှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မပြုဖို့ပါပဲ။

ရှရီဒါရန် ဒီလိုတောင်းဆိုနိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲ သူ့နောက်ကြောင်းလေးကိုလည်း လေ့လာကြည့်ကြပါစို့။ အသက် ၆၀ တန်း အိန္ဒိယအမျိုးသားကြီးဟာ မွန်ဘိုင်းနဲ့ ဂိုအာမြို့တို့တွေကို ဆက်သွယ်ဖို့ မြေမကြာခဏ ပြိုလေ့ရှိတဲ့ တောင်တန်းတွေကို ဖြတ်ပြီး ကွန်ကန်အမည်ရ ရထားလမ်းကို ဖောက်ခဲ့သူပါ။ အဲ့ဒီလမ်းအတွက် တံတားပေါင်း ၁၅၀ ထိုးခဲ့ရပြီး ဥမင်လှိုင်ခေါင်းပေါင်း ၉၃ ခု ဖောက်ခဲ့ရပါတယ်။ သူ့ကို ကီရာလာပြည်နယ်မှာ မွေးဖွားခဲ့ပါတယ်။ ကီရာလာပြည်နယ်ဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ပညာတတ်အများဆုံး နဲ့ ခြစားမှုအနည်းဆုံး ပြည်နယ် ဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ အိန္ဒိယမီးရထားလုပ်ငန်းနယ်ပယ်မှာ ရာစုနှစ်များစွာ ကျင်လည်ခဲ့ပါတယ်။ သူ့ကို နာမည်ကြီး ထင်ရှားလာစေခဲ့တဲ့ စီမံကိန်းတစ်ခုကတော့ ဆိုင်ကလုံးမုန်တိုင်းကြောင့် ပျက်စီးသွားတဲ့ အိန္ဒိယနဲ့ သီရိလင်္ကာကို ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ ရာမီဆွာရမ်မြို့တံတားကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်တဲ့ စီမံကိန်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြင်ဆင်ချိန် ၆ လ သတ်မှတ်ထားတာကို ရှရီဒါရန်ဟာ ၄၆ ရက်ထဲနဲ့ ပြင်ဆင်ပြီးစီးခဲ့လို့ပါပဲ။

ရှရီဒါရန်ကို ဒေလီ မက်ထရို စီမံကိန်း လုပ်ပေးဖို့ အပ်တော့ သူတောင်းဆိုတာ တစ်ချက်ထဲပါ။ နိုင်ငံရေးအရ လုံးဝ ပါဝင်စွက်ဖက်ခြင်း မလုပ်ကြဖို့ပါ။

သူဟာ လုပ်ချင်ကိုင်ချင်စိတ် တကယ်ရှိတဲ့ ဝန်ထမ်းအနည်းငယ်ကို ကျွမ်းကျင်မှုအပေါ်ပဲ အခြေခံပြီး လစာကောင်းကောင်းပေးလို့ အလုပ်ခန့်ပါတယ်။ ပြီးတော့ သူတို့ကို နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်တွေကို စေလွှတ်ပြီး ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး မြို့ပတ်ရထားစနစ်တွေကို လေ့လာစေပါတယ်။ ရှရီဒါရန်ဟာ အတိုင်ပင်ခံတွေရဲ့ အကြံဉာဏ်ထက် သူ့ရဲ့ ဌာနတွင်း ဝန်ထမ်းကျွမ်းကျင်မှုကို ပိုပြီး အလေးထားခဲ့ပါတယ်။

စီမံကိန်း သတ်မှတ်ပြီးဆုံးရက်တွေနဲ့ သတ်မှတ်ကုန်ကျစရိတ်တွေကို အမှန်တကယ်ပြီးစီးနိုင်မယ့် အနေအထားတွေပေါ်မှာပဲ တွက်ချက်သတ်မှတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သတ်မှတ်ပြီးရင် မရွှေ့၊မပြင်ရပါဘူး။ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးရင်လည်း အဲ့ဒီဆုံးဖြတ်ချက်က အတည်သာဖြစ်ပါတယ်။ စီမံကိန်းမှာ မှားယွင်းမှုတွေ ပေါ်လာရင်လည်း လက်ညှိုးထိုး အပြစ်ပုံစရာ မရှာပဲ၊ ပြဿနာရဲ့အဖြေကိုသာ ရှာပါတယ်။ နာမည်ကျော် ဖော့ဘ်မဂ္ဂဇင်းကြီးကို ရှရီဒါရန်နဲ့ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အလုပ်အတူတွဲလုပ်လာတဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ်ယောက်က ပြန်ဖောက်သည်ချတာက “ရှရီဒါရန်ဟာ ဘယ်တော့မှ ဘယ်သူ့ကိုမှ အော်ဟစ်ဆူပူတာမျိုး မရှိပါဘူး” တဲ့။

ဒါပေမယ့် ရှရီဒါရန်ဟာ အရမ်းကြီး ကြင်နာသနားနေတာတော့လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အထူးသဖြင့် အဂတိလိုက်စားမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လာတဲ့အခါမျိုးမှာ သူဟာ သူ့လက်အောက်ဝန်ထမ်းတွေကို မဆိုင်းမတွ လုပ်ဖြုတ်ပစ်တတ်သူပါ။ နောက်ပြီးသူဟာ တင်ဒါစနစ်ရဲ့ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်တွေကိုလည်း လျစ်လျူရှုပြီး သူတကယ် ယုံကြည်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေကိုပဲ အလုပ်အပ်နှင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အကယ်လို့ သူယုံကြည်စိတ်ချထားတဲ့ လုပ်ငန်းတွေက သတ်မှတ်ချိန်အတွင်း သတ်မှတ်အရည်အသွေး၊ သတ်မှတ်ကုန်ကျစရိတ်နဲ့ မပြီးရင် သူတို့နဲ့လည်း လက်တွဲဖြုတ်ပါတယ်။ လက်သင့်ရာ စားတော်ခေါ်ပြီး စီမံကိန်းတွေကို ထင်သလို ကြိုးဆွဲတတ်ကြတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေဟာ ရှရီဒါရန်နဲ့ကြတော့ သူတို့ စိတ်ထင်တိုင်း လုပ်ကိုင်လို့မရတော့ပါဘူး။

ရှရီဒါရန် လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း အလေးထားတဲ့ အချက်တွေရှိပါတယ်။
• မြန်ဆန်မှုနဲ့ အလုပ်တွင်ကျယ်မှု
• မူလကတည်းက မှန်ကန်မှု
• အချိန်တိကျမှု၊ ကုန်ကျစရိတ် မကျော်လွန်မှု၊ အရည်အသွေး ပြည့်မှီမှု တို့ပါပဲ။
ရှရီဒါရန်ဟာ စီမံကိန်းကြီးတစ်ခုလုံးကို လုပ်ငန်းပိုင်းအသေးလေးတွေ အများကြီးခွဲလို့ ကွန်ထရက်တာတွေကို အပ်ပြီး စီမံကိန်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်အောင် ကြိုးစားပါတယ်။ ကွန်ထရက်တာတွေကို များသောအားဖြင့် လုပ်ငန်းပြီးစီးမှုအလိုက် ၂၄ နာရီအတွင်း ကျသင့်ငွေကို ပေးချေပါတယ်။ ကျန်တဲ့ ကျသင့်ငွေတွေကိုလည်း တစ်ပတ်အတွင်း ပေးချေလေ့ရှိပါတယ်။ ငွေရမြန်မှုဟာ ရှရီဒါရန်နဲ့ လက်တွဲလုပ်ဖို့ ကွန်ထရက်တာတွေအတွက် မက်လုံးတစ်မျိုးပါပဲ။ “လုပ်ငန်းသဘောဟာ ယုံကြည်မှုအပေါ်တည်တယ်။ ယုံကြည်မှုကို ချိုးဖျက်မိရင် ပေးဆပ်ရမှုက သိပ်ကြီးမားလွန်းတယ်” လို့ ဖော့ဘ်မဂ္ဂဇင်းကြီးက ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိအချိန်အထိ ဒီမက်ထရိုစီမံကိန်းအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၂၅၀၀ ပဲ ကုန်ကျပါသေးတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်သားတွေဟာ စျေးသက်သာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကုန်ကျစရိတ်ရဲ့ အများစုဟာ ဂျပန်နိုင်ငံ ထောက်ပံ့ရေးအေးဂျင်စီရဲ့ အတိုးနှုန်းထားသက်သာတဲ့ ချေးငွေပါ။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အမျိုးသား အစိုးရ (ပြည်ထောင်စု အစိုးရ) နဲ့ ဒေလီ ပြည်နယ်အစိုးရတို့ဟာ ကုန်ကျစရိတ်ရဲ့ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းစီကို ကျခံပေးပါတယ်။ ကုန်ကျစရိတ်ရဲ့ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းဟာ ရထားဘူတာအသစ်တွေရဲ့ ဝန်းကျင်က တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်း ဧရိယာတွေက ဝင်ငွေဖြစ်ပါတယ်။

ရှရီဒါရန်ဟာ အသက် ၇၉ နှစ်အရွယ်မှာ အငြိမ်းစားယူခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ သူ့ရဲ့ ဇာတိဖြစ်တဲ့ ကီရာလာပြည်နယ်ကို ပြန်လည်အခြေချခဲ့ပြီး ကိုချီမြို့ရဲ့ အသေးစားမြို့ပတ်ရထားစီမံကိန်းကို ဂျပန်နဲ့ ပြင်သစ်နိုင်ငံများမှ ထောက်ပံ့ငွေများနဲ့ တည်ဆောက်နေပါတယ်။ အခုဆိုရင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ မြို့ကြီးတွေတိုင်းဟာ ဒေလီကို အားကျနေရပါပြီ။ မက်ထရိုစနစ်တစ်ခုကို သူတို့မြို့မှာ လိုချင်နေကြပါပြီ။

ကိုးကား – http://www.smh.com.au/comment/delhis-metro-success-a-lesson-for-australia-20130401-2h2w8.html

• • •

Alpha Centauri ကို ၂၀၆၉ မှာ သွားဖို့ NASA ပြင်ဆင်နေ

ကမ္ဘာ့နေအဖွဲ့အစည်းနဲ့ အနီးဆုံးဖြစ်တဲ့ အလင်းနှစ် ၄.၄ နှစ် အကွာက Alpha Centauri ကို ၂၀၆၉ ခုနှစ်မှာ သွားကြည့်ဖို့ NASA ကတော့ ပြင်ဆင်နေပါပြီ။

၂၀၆၉ ခုနှစ်ဆိုတာ လကမ္ဘာပေါ်ကို လူတွေ ခြေချဖို့ကြိုးစားခဲ့တဲ့ အပိုလို ၁၁ ခရီးစဉ် အောင်မြင်ခဲ့တဲ့ ၆၉ ခုနှစ်ကနေ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ တိုင်မယ့် ကာလပေါ့။ လူတွေ ရှင်သန်နေထိုင်နိုင်တယ်လို့ ယူဆခံထားရတဲ့ Proxima ​B ဂြိုဟ်မှာ သက်ရှိတွေ ရှိမရှိ အနီးကပ်လေ့လာဖို့ ကြိုးစားတော့မှာပါ။

ဒါပေမယ့်လည်း ဒီလိုတွေဖြစ်လာနိုင်ဖို့ နှစ်ပေါင်း ၅၀ လောက် ကြိုပြင်ရသလို ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါကလည်း အကြောင်းတော့ ရှိပါတယ်။ အလင်းနှစ် ၄.၄ နှစ် ကွာဝေးတာမို့ အလင်းရဲ့ ဆယ်ပုံတစ်ပုံ အလျင်နဲ့ သွားရင်တောင် ရောက်ဖို့ ၄၄ နှစ်ကြာပါမယ်။ (အလင်းအလျင်ရဲ့ ဆယ်ပုံတစ်ပုံနဲ့ သွားဖို့ လက်ရှိမှာ မဖြစ်နိုင်သေးပါဘူး။) ဆိုတော့ ၂၀၆၉ ခုနှစ်မှာ တကယ် ထွက်ဖြစ်ရင်တောင် ၂၁၁၃ ခုနှစ်မှာ Proxima B ကို ရောက်ပါမယ်။ ပြီးရင် အလင်းအလျင်အတိုင်း အချက်အလက်တွေ ပြန်ပို့နိုင်မယ်ဆိုရင်တောင် အချက်အလက်တစ်ခု ရဖို့ ၄နှစ်နဲ့ ၅လဝန်းကျင် စောင့်ရပါမယ်။ Live Communication ဘယ်လိုမှ မလွယ်တော့ပါဘူး။ အန္တရာယ်လည်း အ​တော်ကြီးပါတယ်။

NASA hopes to send a probe to Alpha Centauri in 2069 ရှု

• • •

ဘာသာစကားအသစ်တွေ သင်ကြားဖို့ ဝဗ်ဆိုက်ပေါင်း (၂၀)

  1. Duolingo.com – Duolingo မှ ဘာသာစကားပေါင်း (၆) မျိုး၏ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရများကို သင်ယူနိုင်ပါသည်။ အမှတ်များရယူ၍ သင်ခန်းစာအဆင့်ဆင့်အား တက်လှမ်းသင်ယူနိုင်သည်။
  2. Memrise.com – ထပ်ခါတလဲလဲ လေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် ဝေါဟာရအသစ်များ သင်ယူနိုင်သည်။
  3. Anki – ထောင်ပေါင်းများစွာသော မှတ်ဉာဏ်ကဒ်ပြားလေးများသုံး၍ ဘာသာစကားသင်ကြားနိုင်သည်။
  4. BBC Languages – BBC ၏ သဒ္ဒါ၊ ဝေါဟာရ၊ ကစားနည်းများ၊ အစမ်းစစ်ဆေးခြင်းများ ပါဝင်သော သင်ခန်းစာ အစီအစဉ်များ။
  5. Livemocha.com – ဘာသာစကား ၃၅ မျိုးသင်ကြားနိုင်မည့် အွန်လိုင်းသင်ရိုးများ။
  6. Lang-8.com – မိမိသင်ယူနေသည့် ဘာသာစကားအသစ်မှ မိမိအမှားများအား မိခင်ဘာသာစကားအြဖစ် ပြောဆိုနေသူများမှ ပြင်ဆင်ပေးမည့် နေရာ။
  7. Babbel.com – မှန်ကန်သည့် ဘာသာပြန်ဆိုမှုအား ရွေးချယ်ခြင်းဖြင့် ဘာသာစကားများအား သင်ယူခြင်း အစီအစဉ်။
  8. Lingocracy.com – မိမိဖတ်ရှုလိုသည့် အကြာင်းအရာအား ရွေးခြယ်၍ ချက်ချင်းလက်ငင်း ဘာသာပြန်ဆိုမှုများ၊ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုမှုများအား ရယူပါ။
  9. Babadum.com – ဝေါဟာရ ပဟေဠိ ကစားနည်း။
  10. InternetPolyglot.com – ဘာသာစကားသင်ယူခြင်းဆိုင်ရာ သင်ခန်းစာများနှင့် ကစားနည်းများ။
  11. Verbling.com – အခြားသူတစ်ယောက်အား ဘာသာစကားတစ်ခု သင်ကြားပေးခြင်းဖြင့် မိမိလည်း တစ်ခု သင်ယူပါ။
  12. Interpals.net – နိုင်ငံရပ်ခြားမှ ကလောင်မိတ်ဆွေ တစ်ယောက်ရှာဖွေပြီး သူ၏ ဘာသာစကားအား သင်ယူပါ။
  13. SharedTalk.com – ဘာသာစကားဖလှယ်ခြင်းအား တစိုက်မတ်မတ် လုပ်ကိုင်နေသော ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ လူများပါဝင်သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်း။
  14. Coffeestrap.com – လူတွေနဲ့တွေ့ဆုံပြီး ဘာသာစကားကို သင်ယူခြင်း။
  15. FSI Language Courses – အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အစိုးရမှ ပြုစုထားသည့် မည်သူမဆို လွတ်လပ်စွာ ရယူသုံးစွဲနိုင်သော သင်ခန်းစာများ ဖြစ်သည်။ စာသားများအား ဒေါင်းလုပ်ဆွဲယူ၍ အသံထွက်တိတ်ခွေ၏ နောက်မှ လိုက်လံပြောဆိုခြင်းဖြင့် သင်ယူရသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။
  16. GreatLanguageGame.com – ဘာသာစကား (၈) ခုအနက်မှ မည်သည့်ဘာသာစကားလဲ ခန့်မှန်းရွေးခြယ်ရသည့် ကစားနည်း။
  17. Forvo.com – ဘာသာစကားပေါင်း မြောက်မြားစွာတို့၏ ထောင်သောင်းမကသော ဝေါဟာရအသီးသီး၏ အသံထွက်များ နားဆင်ရန်။
  18. LyrnLang.com – သီချင်းများ နားဆင်လျက် သီချင်းစာသားများအား မည်သို့ ဘာသာပြန်ဆိုရမည်ကို လေ့လာခြင်းဖြင့် စကားလုံးများ၊ စကားစုများ သင်ယူနိုင်မည့် ပုံစံ။
  19. Lernu.net – အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည့် အတ်စ်ပါရန်တို နှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များနှင့် အခမဲ့သင်ခန်းစာပို့ချချက်များ။
  20. Chineasy.org – တရုတ်ဘာသာစကား သင်ယူနိုင်မည့် သင်ခန်းစာများနှင့် တခြားအရင်းအမြစ်များ။
• • •

အကြိုက်ဆုံး ပန်းချီကားတစ်ချပ်

Liu Yi Painting
တစ်ရက်တုန်းက သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်က ဘယ်ပန်းချီကားကို အကြိုက်ဆုံးလဲ မေးလာတော့ ပြန်စဉ်းစားမိတဲ့အခိုက် စိတ်ထဲပထမဆုံးပေါ်လာတာက ကနေဒါနိုင်ငံက တရုတ်လူမျိုး Liu Yi ရေးဆွဲတဲ့ ဘေဂျင်း ၂၀၀၈ ဆိုတဲ့ ပန်းချီကားပါပဲ။

ပန်းချီကားမှာ စာတွေ ထိုးထားတဲ့အတိုင်းပဲ ကျောမှာ ဆေးမှင်ထိုးထားပြီး ကျောပေးထိုင်နေတဲ့ မိန်းမငယ်ဟာ တရုတ်နိုင်ငံပါ။ သူရဲ့ဘယ်ဘက်မှာ ထိုင်ပြီး ကစားပွဲကို အာရုံအပြည့်နှစ်နေတာက ဂျပန်ပါ။ ညာဘက်က လှဲပြီးအိပ်နေတဲ့မိန်းမငယ်ကတော့ ရုရှားပေါ့။ မျက်နှာချင်းဆိုင်ကတော့ အမေရိကန်၊ ဘေးမှာရပ်နေတဲ့ ကလေးမလေးကတော့ ထိုင်ဝမ်ပါ။

ဒီပန်းချီကားနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ဝေဖန်ဆွေးနွေးသုံးသပ်ကြတာတွေ အတော်လေးများပါတယ်။ အဓိပ္ဗါယ်လည်း လေးလေးနက်နက် ပါဝင်တာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

တရုတ်

တရုတ်ရဲ့ရှေ့မှာ ချထားတဲ့ အတုံး (ကဒ်လို့ပဲခေါ်ကြပါစို့) တွေထဲက မြင်နေရတဲ့ ၃ ကဒ်ဟာ East Wind လို့ အဓိပ္ဗါယ်ရပါတယ်တဲ့။ ဒါဟာ တရုတ်ပြည်ရဲ့ ပြန်လည်နိုးထလာတဲ့ မဟာအင်အားကြီးအခြေအနေတစ်ရပ်ကို ညွှန်းဆိုတာလို့ ပြောလို့ရသလို၊ တရုတ်ဟာ အဲ့ဒီကဒ်ကို စားပွဲပေါ်မှာ လှဲပြီးချပြထားတဲ့ သဘောက သူ့ကစားကွက် (စစ်အင်အား) ကို ပြိုင်ဘက်ကစားသမားကို ပြထားတဲ့ သဘောလို့ ယူဆလို့လဲ ရပါတယ်။ တစပ်ဆက်ထဲမှာပဲ စားပွဲအောက်မှာ ထားထားတဲ့ ကဒ်တချို့ကလည်း တရုတ်ရဲ့ ချပြမထားတဲ့ ကစားကွက် (အင်အား) ရှိနေသေးတဲ့ သဘောပါ။

အမေရိကန်

အမေရိကန်ကိုကြည့်လိုက်ရင်တော့ အေးဆေးပုံစံပါပဲ။ ထိုင်ဝမ်ကိုလှမ်းကြည့်နေပါတယ်။ ထိုင်ဝမ်ရဲ့ မျက်နှာရိပ်မျက်နှာကဲကို ဖတ်နေတာဖြစ်နိုင်သလို၊ ထိုင်ဝမ်ကို မျက်နှာရိပ်မျက်နှာကဲ ပြနေတာလို့လဲ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

ရုရှား

ရှရှားကိုကြည့်လိုက်ရင် ကစားပွဲကို လုံးဝစိတ်ပါဟန် မရှိပါဘူး။ ဒါပေမယ့် မိန်းမငယ်ရဲ့ခြေတစ်ဖက်ဟာ အမေရိကန်အပေါ်ကို တင်ထားပြီး လက်တစ်ဖက်က ဝှက်ဖဲတစ်ချပ်ကို တရုတ်ကို ကမ်းနေတဲ့ သဘောပါ။ (နှစ်နိုင်ငံလုံး အကျိုးရှိတဲ့ စားပွဲအောက်အပေးအယူ ရှိနေပါတယ်။)

ဂျပန်

ဂျပန်ဟာ တခြားလူတွေ ဘာဖြစ်နေတယ်ဆိုတာက လုံးဝဂရုမစိုက်ပဲ သူရဲ့ ကစားကွက်ကိုပဲ သဲကြီးမဲကြီး အာရုံစိုက်နေပါတယ်။

ထိုင်ဝမ်

တရုတ်ရိုးရာအကျီင်္ကို ဝတ်ဆင်ထားတဲ့ ထိုင်ဝမ်ဟာ တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုလူ့ဘောင် ရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ အမွေခံလို့ ညွှန်းဆိုပါတယ်။ လက်တစ်ဖက်မှာ သစ်သီးဇလုံကို ကိုင်ထားပြီး နောက်တစ်ဖက်က ဓားကို ကိုင်ထားတဲ့၊ ကစားသမားတွေကို သစ်သီးဆက်ရတဲ့ အစေခံမိန်းကလေးငယ် တစ်ဦးအနေနဲ့ ပုံဖော်ထားခြင်းခံရတဲ့ ထိုင်ဝမ်က တရုတ်ကို ကြည့်နေတဲ့အကြည့်ဟာ ဒေါသ၊ နာကြည်းမှု၊ ဝမ်းနည်းမှု၊ အာဃာတတွေ ရောပြွန်းနေပါတယ်။ ကစားသမား မဟုတ်တာကြောင့် ဘာမှပြောရေးဆိုခွင့်မရှိသလို ဘယ်သူနိုင်နိုင် သစ်သီးဆက်ရမှာကတော့ သူ့အလုပ်ပါပဲ။

ပတ်ဝန်းကျင်

အပြင်ဘက်ကို လှမ်းမျှော်ကြည့်မယ်ဆိုရင်လည်း ကောင်းကင်တခွင်လုံးက မှောင်မဲပြီး မိုးသားတိမ်လိပ် ထူထူထပ်ထပ်နဲ့ မုန်တိုင်းကျတော့မလို ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါဟာ တရုတ်နဲ့ထိုင်ဝမ်ကြားက ပေါက်ကွဲလုမတတ် တင်းမာနေတဲ့ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို ထင်ဟပ်စေပါတယ်။ နံရံပေါ်က ပန်းချီကားကို ကြည့်မယ်ဆိုရင်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင် မော်စီတုံးရဲ့ ပုံကို စွန်ယက်ဆင်ရဲ့နှုတ်ခမ်းမွှေးနဲ့ ချိန်ကေရှိတ် ရဲ့ ထိပ်ပြောင်ကို ရောဆွဲထားတာပါ။

ကစားပွဲအနေအထား

မိန်းမငယ်တွေကိုယ်ပေါ်က အဝတ်အစားလက်ကျန်ဟာ တစ်နိုင်ငံချင်းစီရဲ့ ပကတိအခြေအနေကို ထင်ဟပ်နေပါတယ်။ တရုတ်ဟာ အပေါ်ပိုင်းဗလာကျင်းနေပေမယ့် ခါးအောက်ပိုင်းမှာတော့ စကတ်ရယ် အတွင်းခံရယ် ကျန်ပါတယ်။ အမေရိကန်ကတော့ အပေါ်ပိုင်းမှာ ရင်စီးရယ် ခြုံထည်ပါးရယ် ဝတ်ထားပေမယ့် ခါးအောက်ပိုင်းမှာတော့ အဝတ်မကပ်ပါဘူး။ ရှရှားက ခါးအောက်ပိုင်းမှာ အတွင်းခံလေးပဲ ကျန်ပြီး၊ ဂျပန်က ဝတ်လစ်စလစ် အခြေအနေပါ။

ရုတ်တရက် ကြည့်လိုက်ရင် အမေရိကန်က ဟန်သလိုလို ထင်ရပေမယ့် မိန်းမငယ်တစ်ယောက်အတွက်ဆိုရင် ခါးအောက်ပိုင်းဗလာကျင်းနေတဲ့ အမေရိကန်ထက် မိမိရဲ့အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းကို ကာကွယ်ထားနိုင်တဲ့ တရုတ်နဲ့ ရုရှားက ပိုပြီး အခြေအနေသာတယ်လို့ ယူဆရပါလိမ့်မယ်။

ဒီကစားပွဲက အဝတ်အစားချွတ်ကြေး ကစားတဲ့ ပွဲလို့ ယူဆရမှာပါ။ (Strip Game သဘောမျိုးပေါ့။) တရုတ် ရှုံးရင် တရုတ်ဟာ ရုရှားလို အတွင်းခံပဲကျန်တော့တဲ့ အခြေအနေရောက်သွားပါလိမ့်မယ်။ (ဆိုဗီယက်ယူနီယံ ပြိုကွဲသလိုပေါ့။) အမေရိကန်ဟာလည်း ထိုနည်းလည်းကောင်းပါပဲ။ ရုရှားရှုံးရင်တော့ ရုရှားမှာ ဘာမှကျန်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဂျပန်ကတော့ အခုကတည်းက အားလုံး ရှုံးနှင့်နေပါပြီ။

အပေါ်ပန်းကြည့်လိုရင် ရုရှားက အိမ်ဖြည့်ရုံသက်သက် ထမင်းသုတ်၊ဟင်းသုတ် ဝင်ပါသလို (စိတ်မပါ၊ လက်မပါ) ကစားနေဟန်နဲ့ တကယ်တမ်းက အမေရိကန်နဲ့ရော တရုတ်ပြည်နဲ့ပါ အပေးအယူ လုပ်နေပါတယ်။ ဒါကလည်း အဲ့လိုမှမလုပ်ရင် သူ့ဘာသူ မရပ်တည်နိုင်လို့ပါ။ သူရဲ့ ရှင်သန်တိုးတက်ဖို့ တရုတ်ကိုရော အမေရိကန်ကိုပါ လိုအပ်နေပါတယ်။ တကယ့် အိမ်ဖြည့်ရုံသက်သက်ကစားနေတာက ဂျပန်ပါ။ ဒီတစ်ခါရှုံးရင် အဝတ်အစားမကျန်တဲ့အတွက် ကစားပွဲက အပြီးထွက်ပေးရမှာပါ။

နောက်တစ်ချက်က အမေရိကန်ဟာ တရုတ်နဲ့ ရှရှားကြားက ဆက်ဆံရေးကို ထိုင်ဝမ်ဆီကတဆင့်ပဲ ခန့်မှန်းနိုင်တဲ့အချက်ပါ။ ထိုင်ဝမ်က ကိုယ်တိုင်ကစားခွင့်မရပေမယ့် ကစားသမားတွေအားလုံး ကစားဝိုင်းမှာ ဘာလုပ်နေကြတယ်ဆိုတာကို ကောင်းကောင်းမြင်တွေ့နေရပါတယ်။

ကစားပွဲအနိုင်အရှုံး

ကစားပွဲရဲ့ လက်ရှိအခြေအနေအရဆို တရုတ် (သို့) အမေရိကန်က နိုင်ဖို့များပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သေချာစဉ်းစားကြည့်ရင် သူတို့ကစားနေတာ Poker မဟုတ်ပါဘူး။ တရုတ်ရိုးရာ Chinese Mahjong ကစားနေတာဆိုတော့ တရုတ်ရဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းအတိုင်း ကစားတဲ့ပွဲမှာ အမေရိကန်ရဲ့ နိုင်ခြေ ဘယ်လောက် ရှိလဲ စာဖတ်သူ စဉ်းစားဖို့ မေးခွန်းတစ်ခုပါပဲ။

Ref:

http://kuanpeter.blogspot.sg/2013/06/ref-httpeconintersect.html
http://econintersect.com/b2evolution/blog2.php/2011/11/11/an-erotic-oil-painting-with-a-profound-worldview

• • •